Yunanistan’dan Avrupa Savunma Gemi İnşasında Güç Hamlesi

Yunanistan’daki tersaneler, ülkenin Avrupa savunma gemi inşa sanayisinin “Güney Sütunu” olarak konumlandırılması için Avrupa Komisyonu’na kapsamlı bir öneri paketi sundu.

Yunanistan Tersaneler Birliği, ülkenin Fransa, İtalya ve İspanya ile eşit düzeyde Avrupa savunma gemi inşa kapasitesine sahip olması ve Avrupa deniz savunma üretiminden istikrarlı bir pay alması çağrısında bulundu.

Birlik yönetim kurulu tarafından oybirliğiyle kabul edilen öneri, Yunanistan’ın 2027’nin ikinci yarısında üstleneceği Avrupa Birliği Konseyi dönem başkanlığı öncesinde Avrupa Komisyonu’na iletildi.

Birlik, Yunanistan’ın savunma gemi inşa sektöründe tasarım, inşa, bakım, destek ve deniz testlerine kadar tüm aşamalarda etkin rol üstlenmesini hedefliyor. Bu kapsamda, altyapı yatırımları, dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve nitelikli iş gücünün geliştirilmesini destekleyecek “Geleceğin Tersanesi 2027–2035” adlı özel ve bağımsız bir finansman mekanizması kurulması önerildi.

SAFE fonlarında gemi inşasına daha fazla pay talebi

Yunanistan Tersaneler Birliği, Avrupa’nın SAFE (Security Action for Europe) programının mevcut yapısının gemi inşa sektörünün ihtiyaçlarını yeterince karşılamadığını savundu.

Birliğe göre program kaynaklarının yüzde 60-70’i uzay sektörüne yönelirken, tahsis edilmemiş yaklaşık 15-17 milyar avroluk kaynağın gemi inşa sanayisine yeterince aktarılmaması önemli bir eksiklik oluşturuyor.

Bu nedenle Birlik, SAFE kaynaklarının yüzde 25’inin gemi inşa, bakım-onarım ve modernizasyon faaliyetleri ile çift kullanımlı liman altyapılarına ayrılmasını talep ediyor.

15 yıllık ulusal gemi inşa programı

Öneriler arasında Yunanistan’da 15 yıllık Ulusal Gemi İnşa Programı oluşturulması da bulunuyor. Programın, ABD’deki Maritime Administrator modeline benzer şekilde bir bakan düzeyindeki Ulusal Koordinatör tarafından yönetilmesi isteniyor.

Birlik, gemi inşa politikalarının şu anda sekiz farklı bakanlık arasında dağılmış olmasının koordinasyon sorunlarına yol açtığını belirterek merkezi bir yapı oluşturulmasını öneriyor.

Ayrıca Avrupa Birliği’nin 2009/81/EC direktifinin yerini alacak yeni düzenlemeye, ulusal güvenlik gerekçeleriyle üye devletlerin yerli katma değer için asgari oran belirleyebilmesine yönelik açık bir hüküm eklenmesi talep edildi. Yunanistan Tersaneler Birliği, gemi inşa sektöründe bu oranı yüzde 70 olarak öneriyor.

Yunan tersanelerine ana yüklenici rolü

Birlik ayrıca Avrupa savunma programlarının Yunan tersanelerinin yalnızca alt yüklenici olarak değil, ana yüklenici (prime contractor) olarak da görev üstlenmesine imkân sağlayacak şekilde tasarlanmasını istiyor.

Önerilerin bir diğer önemli ayağını ise ABD ile transatlantik bir gemi inşa anlaşması oluşturuyor. Bu kapsamda savunma, ticari denizcilik ve enerji projelerinde ortak üretim hatlarının kurulması hedefleniyor.

Yunanistan Tersaneler Birliği, söz konusu adımların ülkenin Avrupa savunma gemi inşa zincirindeki konumunu güçlendireceğini ve Yunan tersanelerinin uzun vadeli, sürdürülebilir bir üretim kapasitesine kavuşmasını sağlayacağını savunuyor.