Gemi Sahipleri Acele Etmiyorlar

Nakliye şirketleri, ABD ve İran arasında varılan iki haftalık ateşkes haberini memnuniyetle karşıladı; bu ateşkes, Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler için bazı fırsatlar yaratabilir, ancak henüz çıkış için acele etmiyorlar.

Danimarkalı denizcilik devi Maersk, ABD ve İran arasında yakın zamanda imzalanan iki haftalık ateşkesin transit geçiş fırsatları yaratabileceğini ancak anlaşmanın henüz denizcilik alanında tam bir güvence sağlamadığını belirtti.

Nakliye şirketi, "Şu an için temkinli bir yaklaşım benimsiyoruz ve belirli hizmetlerde herhangi bir değişiklik yapmıyoruz" açıklamasını yaptı.

Maersk yaptığı açıklamada, su yolundaki faaliyetlere yeniden başlama kararının, devam eden risk değerlendirmelerine, güvenlik durumunun yakından izlenmesine ve ilgili yetkililer ile ortaklardan gelecek yönlendirmelere bağlı olacağını belirtti.

Maersk, ABD-İran ateşkesine rağmen Hürmüz sevkiyatları konusunda temkinli davranıyor.

Şirket, bölgedeki istikrarsız duruma dikkat çekerek, ihtiyatlı bir duruş sergilediğini ve hizmetlerinde herhangi bir değişiklik yapmadığını vurguladı.

Açıklamada, "Elde bulunan bilgi ve detaylar oldukça sınırlı ve daha fazla netlik elde etmek için acil olarak çalışıyoruz. Gelişmeleri yakından takip etmeye ve önümüzdeki günlerde daha fazla netlik ortaya çıktıkça güncellemeler sağlamaya devam edeceğiz" denildi.

Konteyner taşımacılığı şirketi Hapag-Lloyd, Çarşamba günü Orta Doğu'daki mevcut durum değerlendirmesine ilişkin temkinli bir iyimserlik dile getirdi.

Bu açıklama ülkeler ve küresel piyasalar tarafından memnuniyetle karşılandı, ancak bazı uzmanlar bunun uygulanabilirliği ve halihazırda meydana gelen hasarı hemen ortadan kaldırıp kaldırmayacağı konusunda şüphe duyuyor.

Hapag-Lloyd, Çarşamba günü yayınlanan bir notunda, "ABD ve İran arasındaki müzakerelerde bir miktar ilerleme kaydedilmiş olması iyi bir haber. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı çevresindeki durum istikrarsızlığını koruyor. Açıklanan açılımın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önümüzdeki günlerde belli olacak" diye yazdı.

Hapag-Lloyd şu anda boğazdan geçiş yapmaktan kaçınıyor.

Hapag-Lloyd, şirketin mevcut risk değerlendirmesine dayanarak şu anda boğazdan geçiş yapmaktan kaçınıyor. Aynı zamanda, konteyner taşımacılığı şirketi, geçişin ne zaman tekrar mümkün olacağını sürekli olarak değerlendirdiğini belirtti. 

İran, iki haftalık ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'ndan gemi trafiğine izin verileceğini, ancak bu geçişlerin silahlı kuvvetleri tarafından koordine edilmesi ve ABD'nin kendi ateşkes yükümlülüklerini yerine getirmesi şartıyla bunun mümkün olacağını açıkladı.

Ateşkesin uygulanabilirliği konusunda şüpheler

Her iki taraf da ateşkesin zaferini ilan ediyor, ancak ateşkesin sürdürülebilirliği ve çatışmaya son verip vermeyeceği konusunda şüpheler devam ediyor.

Trump, İran'ın 10 maddelik teklifini "müzakere için uygulanabilir bir temel" olarak nitelendirdi ve çatışmalardaki iki haftalık duraklamanın anlaşmanın "nihai hale getirilmesine ve tamamlanmasına" olanak sağlayacağını söyledi.

Trump, iki haftalık süreçte ABD'nin "Hormuz Boğazı'ndaki trafik yoğunluğuna yardımcı olacağını" da sözlerine ekledi.

Ateşkese rağmen güvenlik durumu gerginliğini koruyor; Hürmüz Boğazı'ndan geçişler %90'dan fazla azaldı ve önümüzdeki günler kritik olacak.

Bu arada, yakıt, sigorta, operasyonel düzenlemeler, iç nakliye veya konteyner elleçleme ve taşıma gibi kalemlerde maliyetler önemli ölçüde arttı.

Xeneta: Ateşkes, konteyner taşımacılığı operasyonlarını çatışma öncesi koşullara geri getirmeyecek.

ABD ve İran arasında imzalanan iki haftalık ateşkes, Hürmüz Boğazı'ndan konteyner taşımacılığı operasyonlarını çatışma öncesi koşullara geri döndürmeyecek; okyanus tedarik zincirinde aksamalar ve yüksek navlun oranlarının devam etmesi bekleniyor.

Okyanus ve hava kargo istihbarat platformu Xeneta'daki analistler, taşıyıcıların ateşkes konusunda temkinli bir yaklaşım sergileyeceğini öngörüyor. Körfez bölgesine alternatif güzergahlar, örneğin Hor Fakkan, Sohar ve Cidde'den kara köprüleri, yürürlükte kalacak; taşıyıcılar ise eş zamanlı olarak Hürmüz Boğazı üzerinden bireysel test seferleri gerçekleştirecekler.

Xeneta'nın baş analisti Peter Sand şunları söyledi: "Ateşkesin gerçekçi bir yaklaşımla ele alınması gerekiyor çünkü Orta Doğu'da konteyner taşımacılığının hızla normale dönmesi olası görünmüyor. Hürmüz Boğazı geçişlerinin artması muhtemel ancak bu geçişin nasıl yönetileceği henüz belli değil çünkü iki hafta çok kısa bir fırsat penceresi ve ateşkesin kalıcı olacağının garantisi yok."

“Çatışma, haftalık 250.000 TEU'luk konteyner taşımacılığı kapasitesini yerinden etti ve taşıyıcılar, malların bölgeye akışını sağlamak için alternatif güzergahlar oluşturmak için çok çaba ve masraf harcadılar. İki haftalık bir ateşkes var diye bunu birdenbire bir kenara atamazsınız.”

Hürmüz Boğazı'nın Kontrolü

Sand ayrıca Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün bölgedeki konteyner taşımacılığı üzerinde uzun vadeli etkileri olacağı konusunda da uyardı.

Şöyle dedi: “Hormuz Boğazı'nın fiilen bir İran geçiş gişesine dönüşmesi durumunda, bölgeye dönüşle ilgili büyük operasyonel soru işaretleri var. Maliyeti ne kadar olacak? Geçişler ve ödemeler nasıl yönetilecek ve bu, taşıyıcıların bölgeye hizmetlerine geri dönmesini geciktirecek mi? Bazı gemilerin ödeme yapmaya istekli olsalar bile geçişlerine izin verilmeyecek mi? Bu tür belirsizlikler tedarik zincirleri için iyi değil.”

ICS: Devletler, Hürmüz geçişlerinin düzenli ve engelsiz olmasını sağlamak için nakliye şirketleriyle işbirliği yapmalıdır.

Denizcilik sektörü için mesaj çok açık: Hürmüz Boğazı yeniden açılabilir, ancak boğazdan düzenli ve engelsiz geçişler, Körfez bölgesinin içinden ve dışından sektör ve ülke devletleri arasındaki koordinasyona bağlı olacaktır.

Uluslararası Denizcilik Odası Genel Sekreteri Thomas A. Kazakos, "Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki şartlı ateşkesi memnuniyetle karşılıyor ve bunun bölgede istikrara dönüşün başlangıcı olmasını umuyoruz" dedi.

"Bu haber, bu krizin ön saflarında yer alan 20.000 denizci için bir rahatlama olacak. Düşüncelerimiz, halihazırda yaralanan veya ne yazık ki hayatını kaybeden siviller ve denizcilerle birlikte," diye devam etti.

Kazakos, "Denizcilik özgürlüğüne derhal geri dönülmesi şarttır ve devletler, boğazdan düzenli ve engelsiz geçişleri sağlamak için denizcilikle işbirliği yapmalıdır. Bu, Körfez bölgesinin içinden ve dışından sektör ve ulus devletler arasında koordinasyon gerektirecektir ve ICS bu sürece elimizden gelen her şekilde yardımcı olmaya hazırdır," diyerek sözlerini tamamladı.