Hürmüz Boğazı'nda Gerginlik

GÜNDEM

Hürmüz Boğazı'nın uluslararası alanda tanınan yasal bir şekilde kapatılması söz konusu değil. Bununla birlikte, İran'ın radyo uyarıları, artan askeri risk ve şirket düzeyindeki direktifler, ticari trafiğin keskin bir şekilde azalmasına neden oldu; sınırlı sayıda gemi geçiş yapmaya devam etse de, çoğu gemi geçici olarak geçişten kaçınıyor. Orta Doğu genelindeki liman operasyonları karışık bir durumda. Bazı limanlar normal şekilde çalışmaya devam ederken, diğerleri geçici olarak askıya alınmış veya kısmen kapatılmış durumda. Körfez ülkelerinin çoğunda hava sahası kapalı olup, bu durum mürettebat değişimini kısıtlamaya devam ediyor.

Bu makalenin yazıldığı sırada, Hürmüz Boğazı'nın şu anda resmi olarak kapatıldığına dair herhangi bir teyit bulunmamaktadır; ancak gemilere VHF üzerinden Hürmüz Boğazı'ndan geçmemeleri tavsiye edilmektedir.

ABD ve İsrail Cumartesi günü İran'a saldırdı ve bu durum daha geniş bir bölgesel çatışma tehdidi oluşturdu. Başkan Trump, İran'ın nükleer programını ortadan kaldırma ve hükümetinde değişiklik yapma sözü verdi. ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social adlı sosyal medya hesabından yayınladığı 8 dakikalık bir videoda, ABD'nin "İran'da büyük çaplı savaş operasyonlarına" başladığını söyledi. İran'ın nükleer programını yeniden inşa etmeye çalıştığını ve ABD'ye ulaşacak füzeler geliştirmeyi planladığını iddia eden Trump, İran halkına "hükümetinizi ele geçirin" çağrısında bulundu.

Husiler saldırılara yeniden başlama sözü verdi.

Bu gelişmelerin ortasında, Husi milislerinin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları "yeniden başlatma ve tırmandırma" yönündeki yeni yeminleri geniş çaplı endişelere yol açtı.

AB'nin Kızıldeniz deniz misyonu, bölgedeki gemiler için artan riskler konusunda uyarıda bulundu. Aspides Cumartesi günü yaptığı açıklamada, gemilerin tetikte olmaları ve tüm gemilere yönelik saldırıların göz ardı edilemeyeceğinin farkında olmaları gerektiğini belirtti.

EUNAFOR Aspides Operasyonu'nun açıklamasında, "Kaynaklara göre, bugün ABD ve İsrail'in İran'a karşı gerçekleştirdiği askeri operasyonların ardından Husiler, İsrail ve ABD gemilerinin çıkarlarına ve Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ndeki denizciliğe yönelik yeni saldırılar başlatmakla tehdit etti. Denizcilik sektörünü teyakkuzda kalmaya ve tüm gemilere yönelik saldırıların göz ardı edilemeyeceğinin farkında olmaya çağırıyoruz" denildi.

Büyük nakliye şirketleri Hürmüz transitini durdurdu.

Alman konteyner taşımacılığı grubu Hapag-Lloyd, ikinci bir duyuruya kadar su yolundan geçen tüm gemi seferlerini askıya alıyor.

Şirket, "bölgedeki gelişen güvenlik durumu nedeniyle ilgili makamlar tarafından Hürmüz Boğazı'nın resmi olarak kapatılmasını" gerekçe gösterdi.

Hapag-Lloyd, "Mürettebatımızın, gemilerimizin ve kargolarınızın güvenliği ve emniyeti en yüksek önceliğimiz olmaya devam ediyor," açıklamasını yaptı.

"Bu önlem bu nedenle keyfi değil, mevcut koşullara ve düzenleyici kısıtlamalara gerekli bir yanıt niteliğindedir."

"Gelişmeleri yakından takip ediyoruz, zira gelişmeler oldukça değişken ve yetkililerle ve güvenlik ortaklarımızla sürekli iletişim halindeyiz."

"Sonuç olarak, Arap Körfezi'ndeki limanlara uğrayan seferlerde gecikmeler, güzergah değişiklikleri veya program değişiklikleri yaşanabilir."

Fransız denizcilik grubu CMA CGM, Basra Körfezi içinde ve Körfez'e doğru seyreden gemilerine güvenli bölgelere gitmeleri talimatı verdiğini açıkladı. Ayrıca, Süveyş Kanalı'ndan geçişler ikinci bir duyuruya kadar askıya alındı ​​ve gemiler Ümit Burnu üzerinden yeniden yönlendirilecek.

MSC Mediterranean Shipping Company, ihtiyati tedbir olarak, Körfez bölgesinde faaliyet gösteren ve bölgeye doğru yolda olan tüm gemilere, bir sonraki duyuruya kadar belirlenmiş güvenli sığınma alanlarına gitmeleri talimatını vermiştir.

Tankerlere saldırı düzenlendi – Birçoğu Hürmüz açıklarında demir attı.

Kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Khasab Limanı'nın beş deniz mili kuzeyinde bir petrol/kimyasal tanker hedef alındı. 15'i Hint uyruklu, 5'i İran uyruklu olmak üzere toplam 20 mürettebat üyesinin tamamı tahliye edildi. İlk bilgilere göre, dört mürettebat üyesi yaralandı ve tıbbi tedavi için hastaneye sevk edildi.

Nakliye verileri, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından transit geçişlerde yaşanan duraksamanın bir yansıması olarak, birçok tankerin Hürmüz Boğazı dışında demir attığını gösteriyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yaptığı açıklamada ülkenin "talep etmeleri halinde en yakın ortaklarını korumak için gerekli kaynakları seferber etmeye hazır olduğunu" taahhüt ederken, aynı zamanda "devam eden gerginliğin herkes için tehlikeli olduğunu ve durdurulması gerektiğini" de belirtti.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), Umman'ın Muskat kentinin 50 deniz mili kuzeyinde meydana gelen bir olayla ilgili rapor aldıktan sonra Pazar günü bir uyarı yayınladı.

VHF Kanal 16 üzerinden yapılan açıklamaya göre, gemiye su hattının üzerinde bilinmeyen bir cisim isabet etti. İlk başta makine dairesinde yangın çıktığı bildirilmiş olsa da, yangının kontrol altına alındığı belirtildi.

Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'nin Mina Saqr kentinin 17 deniz mili kuzeybatısında bir olay meydana geldiği bildirildi. Şirket güvenlik görevlisi, geminin bilinmeyen bir cisimle vurulduğunu ve yangın çıktığını bildirdi. Yangın söndürüldü ve gemi yolculuğuna devam etmeyi planlıyor.

Umman'ın iki deniz mili kuzeyinde mürettebatın tahliye edildiği bir olay ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Şarjah kentinin 35 deniz mili batısında, bir gemiye çok yakın mesafede bilinmeyen bir cismin patlatıldığı başka bir olay da bildirildi.

Denizcilik konularında uzmanlaşmış güvenlik hizmetleri yetkilileri, transit geçişle ilgili uyarılarda bulunuyor.

Bir başka uyarıda ise UKMTO, Arap Körfezi genelinde önemli GNSS ve elektronik parazitlenme konusunda uyararak, AIS ve VHF dahil olmak üzere konumlandırma, navigasyon ve iletişim sistemlerini etkileyebileceğini belirtti.

Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla ilgili olarak, açık kaynaklı haberler ve VHF iletişimleri aracılığıyla raporlar dolaşmaya devam ediyor. UKMTO, Hürmüz Boğazı'nın resmi olarak kapatıldığına dair herhangi bir bilginin, NAVAREA uyarıları veya IMO tarafından tanınan Deniz Güvenliği Bilgi yayınları da dahil olmak üzere, tanınmış denizcilik güvenliği kanalları aracılığıyla denizcilik sektörüne resmi olarak iletilmediğini belirtti. Geçiş kısıtlamalarını gösteren VHF iletişimleri, UNCLOS da dahil olmak üzere uluslararası denizcilik hukuku kapsamında yasal olarak tanınan bir geçiş yasağı teşkil etmemektedir.

İran'ın dünyanın en önemli petrol arterlerinden biri olan Hürmüz Boğazı'nı hedef alabileceğine dair endişeler yeniden ortaya çıktı. Umman ve İran arasında yer alan bu deniz geçidi, Orta Doğu'daki ham petrol ihracatçılarını küresel pazarlara bağlayan hayati bir kanal görevi görüyor.

Windward Maritime AI™ verilerine göre, Batılı şirketlere ait ve Batı bayraklı gemiler, Hürmüz Boğazı'ndan geçmekten kaçınmak için Umman Körfezi'nde yolculuklarının ortasında geri dönüyorlar; bu da Epic Fury Operasyonu'nun enerji emtia akışlarında yaratacağı aksaklıkların ilk işaretleri olarak değerlendiriliyor.

Denizcilik alanında faaliyet gösteren yapay zeka şirketi Windward, bölgedeki tanker ve kargo gemilerinin güvenlik önlemlerini takip etti.

Windward Cumartesi günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, "İran'ın gemilerin boğazdan geçişini engellemek için VHF aracılığıyla mesajlar gönderdiği yönündeki haberlerin ardından, son 12 saat içinde Arap Körfezi limanlarına doğru seyreden en az bir düzine tanker veya kargo gemisinin seferlerini durdurduğu tespit edildi. Petrol devlerinin Körfez'e gemi göndermekten kaçındığı bildiriliyor" diye yazdı. 

Windward Cumartesi günü yaptığı açıklamada, takip verilerinin bazı gemilerin hala Arap Körfezi'nden ayrılmak için su yolundan doğuya doğru seyrettiğini gösterdiğini belirtti. Ancak Yunanistan ve İngiltere de dahil olmak üzere Batı ülkelerine ait veya bu ülkelerin bayrağını taşıyan gemiler, boğaza girmekten kaçınmak için Umman Körfezi'nde seferlerini durdurdu veya U dönüşü yaptı.

Güvenlik hizmetleri uzmanları uyarılar yayınlıyor.

Denizcilik alanında güvenlik hizmetleri uzmanı Ambrey, Yemen'deki Husi milislerinin, İsrail ve ABD bağlantılı gemilere yönelik saldırılarına, sahiplik ve bayrak açısından yeniden başlamasının yüksek olasılık olduğunu değerlendiriyor. Husi milislerinin İsrail ile ticaret yapan şirketleri hedef almaya yeniden başlaması da gerçekçi bir olasılık. Ambrey'e göre, İsrail limanlarına ve bölgedeki Amerikan üsleriyle aynı yerde bulunan limanlara uğrayan gemiler için de artan bir risk söz konusu.

Ambrey, uzun süreli bir düşmanlık döneminin muhtemel olduğunu ve bunun da bölgedeki ABD ve İsrail bağlantılı ticari gemilere yönelik riskleri önemli ölçüde artırdığını belirtti.

ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin doğrudan saldırıya uğrama riski yüksek olarak değerlendirilirken, ABD enerji çıkarlarıyla bağlantılı denizcilik altyapısı da potansiyel hedef alınma riski altındadır.

Acil bir uyarıda bulunan Ambrey, İsrail liman tesislerinin doğrudan saldırı riski altında olduğunun değerlendirildiğini ve bunun da patlama etkileri, enkaz veya ikincil olaylar yoluyla yakındaki ticari gemiler için ek tehlike oluşturduğunu belirtti.

Ambrey'nin açıklamasında, "İran, ABD-İran ortak saldırılarına karşı misillemeye başladı. Hedefler şu anda askeri varlıklarla sınırlı. Risk altında olduğu değerlendirilen güçlü bağlantılı gemilerin karasularında kalmaları ve Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı, Güney Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nden geçişlerden kaçınmaları tavsiye edilmektedir." ifadelerine yer verildi.

Komisyon: Aspides Kızıldeniz'de yüksek alarmda ve deniz koridorunun açık kalmasına yardımcı olmaya hazır.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın "Avrupa'daki çok iyi dostlarımızı ve müttefiklerimizi" ve yurtdışındaki ABD birliklerini hedef alabilecek nükleer programını yeniden inşa etmeye çalıştığını iddia ederek, ABD'nin İran'a yönelik saldırılara katılımını doğruladı.

Topyekün bir askeri karşılık vereceğini vaat eden lider, İran'ın donanmasını "yok edeceğini" ve füze sanayisini "imha edeceğini", böylece İran'ın asla nükleer silah elde edemeyeceğini söyledi.

Trum, Truth Social'da yaptığı paylaşımda, "Füzelerini imha edeceğiz ve füze endüstrilerini yerle bir edeceğiz. Tamamen yok edeceğiz. Donanmalarını da imha edeceğiz" diye yazdı ve ekledi: "İran'ın nükleer silah elde etmemesini sağlayacağız. Mesaj çok basit. Asla nükleer silaha sahip olamayacaklar."

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Orta Doğu'daki durumu "tehlikeli" olarak nitelendirdi ve Aspides deniz misyonunun Kızıldeniz'de yüksek alarmda olduğunu ve deniz koridorunun açık kalmasına yardımcı olmaya hazır olduğunu söyledi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yaptığı açıklamada İran'daki gelişmelerin "son derece endişe verici" olduğunu söyledi. "Azami itidal" çağrısında bulunan von der Leyen, "nükleer güvenliğin sağlanması ve gerilimleri daha da tırmandırabilecek veya küresel nükleer silahların yayılmasını önleme rejimini baltalayabilecek her türlü eylemin önlenmesi kritik önem taşıyor" dedi.