ABD, Rus petrolüne yönelik yaptırımları askıya aldı

ABD Başkanı Donald Trump, Rus petrolü ve doğal gazının en büyük ithalatçılarını hedefleyen yeni yaptırım ve gümrük vergilerini şimdilik devre dışı bıraktı. Karar, küresel enerji piyasaları ve Rus petrol ticareti üzerindeki baskının yeniden değerlendirilmesine yol açarken, Washington yönetimi yaptırımların ekonomik etkilerini incelemek için zaman kazanmayı hedefliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ekonomisine yönelik kapsamlı yaptırım paketinin uygulanmasını askıya aldı. Trump, 16 Ekim'de imzaladığı başkanlık kararnamesinde, söz konusu muafiyetin ABD'nin ulusal çıkarları doğrultusunda olduğunu Kongre'ye bildirdi.

Karar, 18 Ekim 2026'da yürürlüğe girmesi beklenen Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 kapsamındaki bazı yaptırım ve gümrük vergilerinin uygulanmasını engelledi.

Rus mallarına yüzde 500'e kadar ek vergi

Eylül ayında yasalaşan Graham Act, Rusya'dan ABD'ye ithal edilen mallara uygulanacak gümrük vergilerinin belirli koşullarda yüzde 500 artırılmasını öngörüyordu.

Yasa ayrıca Rusya menşeli ham petrol ve doğal gazı satın almaya devam eden en büyük beş ithalatçı ülkenin mallarına yüzde 100 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngörüyordu. Aynı orandaki ek vergi, Rus petrolüne yönelik yaptırımların aşılmasına yardımcı olduğu belirlenen en büyük beş ülke için de gündeme geliyordu.

Trump'ın kararnamesiyle bu kapsamda öngörülen vergilerin yanı sıra yasanın çeşitli yaptırım ve kısıtlama hükümleri de geçici olarak kaldırıldı. Muafiyetlerin ne zaman sona ereceği konusunda ise kesin bir tarih belirlenmedi.

Washington 60 güne kadar değerlendirme yapacak

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump yönetiminin yaptırım ve tarifelerin ABD ile küresel ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirmek için 60 güne kadar süre kullanabileceğini söyledi.

Reuters'a göre Rubio, özellikle küresel enerji arzındaki baskılar ve devam eden çatışmaların enerji piyasaları üzerindeki etkisinin dikkate alınması gerektiğini belirtti. Hindistan'ın Rus petrolüne önemli ölçüde bağımlı olmaya devam etmesi de Washington'ın kararında dikkate alınan unsurlardan biri olarak öne çıktı.

Trump yönetimi, yaptırımların tamamen kaldırıldığı yönünde nihai bir karar vermediğini ve sürecin yeniden değerlendirileceğini belirtiyor.

Rusya'dan ABD'ye dizel sevkiyatı gündemde

Yaptırım kararının askıya alınması, Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile açıkladığı dizel yakıt anlaşmasının ardından geldi.

Trump daha önce Rusya'nın ABD ve küresel piyasaya 300 bin tondan fazla dizel yakıt sağlaması konusunda anlaşmaya varıldığını açıklamıştı. Buna göre kasım ayında 500 bin ton, sonrasında ise 1 milyon tonluk sevkiyatların gerçekleştirilmesi planlanıyor. Ayrıca Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak kısa süre içinde 3 milyon tonluk ek dizel sevkiyatından da söz edildi.

Bu gelişme, Rus enerji ürünlerinin uluslararası ticaretindeki akışların ve tanker taşımacılığının yeniden yakından izlenmesine neden oluyor.

Zelenskiy: “Yaptırımların hafifletilmesi savaşı durdurmaz”

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Washington'ın yaptırım muafiyetine tepki göstererek yaptırımların hafifletilmesinin Moskova'nın saldırılarını sürdürmesini teşvik edebileceğini savundu.

Zelenskiy, yaptırım baskısının azaltılmasının savaşın sona ermesini sağlamayacağını ifade etti. Bu değerlendirme, Washington'ın kararının Ukrayna tarafında yarattığı siyasi tepkiyi ortaya koydu.

Gözler olası Trump-Putin-Zelenskiy görüşmesinde

Yaptırım kararının yanı sıra Washington'ın Rusya-Ukrayna savaşına yönelik diplomatik girişimleri de gündemde.

Zelenskiy, ABD'nin Rusya ve Ukrayna arasında üçlü bir görüşme önerisi üzerinde çalıştığını ve toplantının Orta Doğu ülkelerinden birinde, ABD'de G20 zirvesi kapsamında veya Avrupa'da gerçekleştirilebileceğini söyledi.

Ancak Zelenskiy, söz konusu görüşme için henüz Washington ve Moskova'dan kesin bir onay gelmediğini belirtti.

Enerji piyasaları açısından kritik süreç

ABD'nin yaptırım paketini askıya alması, Rus petrolü ve doğal gazının küresel ticaretinde yeni bir belirsizlik yaratırken, özellikle Rus ham petrolünün başlıca alıcıları ve tanker taşımacılığı açısından gelişmelerin yakından takip edilmesi bekleniyor.

Trump yönetiminin önündeki 60 günlük değerlendirme süreci, Rus enerji ticaretine yönelik yaptırımların yeniden uygulanıp uygulanmayacağı veya farklı bir çerçevede düzenlenip düzenlenmeyeceği açısından kritik bir dönem olacak.