ABD&İran Görüşmeleri

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, müzakerelerin mevcut aşamasının İran'ı Hürmüz Boğazı'nı tamamen yeniden açmaya zorlamak üzerine odaklandığını belirterek, yönetimin stratejik su yolunun yeniden açılması karşılığında önceden yaptırım hafifletmesi teklif etmeyeceğini açıkça ifade etti.

Dışişleri Bakanı, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti almayacağına, ticari gemilere ateş açmayacağına ve boğaza döşediği mayınların kaldırılmasına yardımcı olacağına dair ABD ile anlaşması gerektiğini söyledi.

“Yaptıkları yasa dışı ve kanunsuz. İran dışında yeryüzünde İran'ın boğazlarda yaptıklarını destekleyen hiçbir ülke yok… Bütün dünya buna karşı. Dolayısıyla, birinci şart boğazları yeniden açmaları.”

Rubio Salı günü Senato Dış İlişkiler Komitesi önünde yaptığı konuşmada, İran'ın öncelikle stratejik öneme sahip bu su yolundan geçişin yeniden sağlanması konusunda net bir taahhütte bulunması gerektiğini söyledi.

En önemli koşulun boğazın yeniden açılması olduğunu söyleyen yetkili, bu adımın "gemilerin dünyanın diğer boğazlarından geçebildikleri gibi, ateş açılmadan ve geçiş ücreti ödemeden uluslararası sulardan geçebilmeleri" anlamına geldiğini de sözlerine ekledi.

İran'a uygulanan yaptırımların kaldırılmasına değinen Rubio, bu tür bir hafifletmenin yalnızca boğazın yeniden açılması karşılığında sunulmayacağını belirtti.

Rubio komiteye, "Ticari gemilere ateş açıyorlar ve Hürmüz Boğazı'nın büyük bölümlerine, yani uluslararası sulara mayın döşediler" dedi.

Dışişleri Bakanı Rubio Salı günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a yalnızca Hürmüz Boğazı'nı yeniden açtığı için yaptırımların hafifletilmesini teklif etmediğini veya bunu görüşmediğini söyledi.

Rubio, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için bir teşvik olarak böyle bir kolaylık sağlayıp sağlamayacağı sorusuna, "Hayır, bu görüşülmedi, böyle bir teklif yapılmadı" şeklinde yanıt verdi.

Rubio, duruşma sırasında yöneltilen sorulara verdiği yanıtta, "Herhangi bir yaptırım hafifletmesi şartlara bağlıdır; yani bu yaptırımların ilk etapta uygulanma nedeni olan nükleer programlarına karşılık gelmesi gerekir" dedi.

Hormuz'da kaç mayın olduğu ve bunların deniz yolunda nerede bulundukları hala belirsizliğini koruyor.

Bu açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Washington ve Tahran arasındaki müzakerelerin çıkmaza girdiği yönündeki medya haberlerine karşı çıkmasıyla aynı zamana denk geldi.

Bunun aksine, Trump aynı gün sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda bu bilginin "yanlış ve hatalı" olduğunu söyledi.

Müzakereler ilerlerse, Rubio'nun yorumları daha geniş kapsamlı bir diplomatik çözümün temeli olabilir.

Ancak görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda, nükleer faaliyetler, Hürmüz Boğazı, bölgesel güvenlik ve yaptırımlar konusundaki aynı çözülememiş anlaşmazlıklar hızla yeniden çatışma kaynakları haline gelebilir.