Bulgaristan’dan NATO’ya çağrı

Bulgaristan açıklarında iki ticari geminin drone saldırısına uğradığı bildirildi. Olaylarda bir geminin battığı, diğer geminin 15 kişilik mürettebatının ise kurtarıldığı açıklandı. Bulgaristan, saldırıların araştırılması ve deniz-hava gözetleme kapasitesinin güçlendirilmesi için NATO’dan destek istedi. Saldırıların sorumluluğuna ilişkin farklı tarafların suçlamaları bulunurken, olayların bağımsız biçimde aydınlatılması gerektiği vurgulanıyor.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, Karadeniz’in Bulgaristan kıyıları açıklarında iki ticari geminin insansız hava araçlarının saldırısına uğradığının bildirildiğini duyurdu.

Radev, Ukrayna sahipli ilk geminin üç hava drone’u tarafından vurulduğunun, kısa süre sonra ikinci bir geminin de saldırıya uğrayarak battığının bildirildiğini açıkladı.

Bulgaristan Başbakanı, saldırıların sorumlusunu kesin olarak belirlemeye yetecek kanıt bulunmadığını vurgularken, olayların mevcut sonuçlarının Rusya’nın lehine olduğunu ifade etti.

15 kişilik mürettebat kurtarıldı

Radev’in verdiği bilgilere göre ilk saldırıya uğrayan gemi Malta bayraklı bir ticari gemiydi. Byala’nın yaklaşık 18 deniz mili açığında saldırıya uğradığı bildirilen gemide bulunan 15 mürettebatın tamamı kurtarıldı.

Mürettebatın 7’sinin Ukrayna, 8’inin ise Azerbaycan vatandaşı olduğu belirtildi. Kurtarılan denizciler Varna Limanı’na götürülürken, 5 mürettebat üyesine tıbbi müdahale yapıldı.

İkinci geminin ise Krapets’in yaklaşık 17 deniz mili açığında saldırıya uğradığı ve daha sonra battığı bildirildi. Gemideki mürettebattan bir kişinin kurtarıldığı açıklanırken, diğer personelin akıbetine ilişkin ilk aşamada ayrıntılı bilgi verilmedi.

Bulgaristan NATO’dan destek istiyor

Başbakan Radev, saldırıları “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Radev, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşeceğini ve Rusya’nın Bulgaristan Büyükelçisi’ni görüşmek üzere çağırdığını açıkladı.

Bulgaristan, saldırılarda kullanılan drone’ların hangi ülkeden geldiğinin belirlenebilmesi için soruşturma konusunda destek talep ediyor. Sofya ayrıca hava ve deniz sahasının gözetlenmesi ile olası tehditlere müdahale kapasitesinin güçlendirilmesini istiyor.

Radev, Bulgaristan’ın drone’ların menşeine ilişkin kesin kanıta sahip olmadığını belirtirken, Ukrayna’nın kendi gemilerini vurmasının mantıklı olmayacağını savundu.

Ukrayna Rusya’yı suçladı

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, saldırılardan Rusya’yı sorumlu tuttu. Sybiha, Moskova’yı sivil yaşamları ve Karadeniz’deki deniz güvenliğini kasıtlı olarak tehlikeye atmakla suçladı.

Sybiha, Karadeniz’in küresel gıda güvenliği açısından kritik bir yaşam hattı olduğunu belirterek, Rusya’nın bölgedeki saldırılarla deniz taşımacılığını tehdit ettiğini savundu.

Rusya ise olaylara ilişkin açıklamalarında suçlamaları reddetti veya saldırıların sorumluluğuna dair farklı değerlendirmeler sundu; ancak mevcut bilgiler, saldırıların failini kesin biçimde ortaya koymuyor.

AB ve NATO’dan Bulgaristan’a destek

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Bulgaristan kıyıları açıklarında ticari gemilere yönelik drone saldırılarını kınadı.

Von der Leyen, Karadeniz’in Rusya-Ukrayna savaşında yeni bir gerilim cephesine dönüştüğünü belirterek, saldırıların mürettebatların hayatını ciddi şekilde tehlikeye attığını ve bölgedeki deniz güvenliğini tehdit ettiğini ifade etti.

AB ve NATO yetkilileri, Bulgaristan’ın saldırıların ardından yürüttüğü kurtarma operasyonunu takdir ederken, olayların aydınlatılması konusunda müttefik desteği vermeye hazır olduklarını bildirdi.

Bulgaristan-Romanya-Türkiye iş birliği gündemde

Başbakan Radev, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin artırılması amacıyla Bulgaristan, Romanya ve Türkiye arasında daha yakın iş birliği kurulması gerektiğini belirtti.

Radev, Romanya Başbakanı Ilie Bolojan ile de saldırıların ardından telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede üç ülke arasında bölgesel güvenlik ve Karadeniz’de güvenli deniz taşımacılığının sağlanması için ortak öneriler geliştirilmesi konusunda mutabık kalındı.

Bulgaristan’ın konuyu 15-16 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilecek Avrupa Konseyi toplantısında gündeme getirmesi bekleniyor.

Saldırılar deniz taşımacılığını tehdit ediyor

Radev, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların bölgedeki deniz taşımacılığı riskini artırdığını belirtti.

Bulgaristan Başbakanı, saldırıların sigorta maliyetlerinde artışa yol açtığını ve bazı şirketlerin Bulgaristan limanlarına yük taşımayı reddetmeye başladığını söyledi.

Son gelişmeler, Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliği, savaş risklerine karşı sigorta maliyetleri ve bölgedeki limanlara yönelik deniz taşımacılığının sürdürülebilirliği konularındaki endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Saldırıların sorumluluğuna ilişkin Rusya ve Ukrayna’ya yöneltilen suçlamalar bulunmakla birlikte, bu iddiaların bağımsız soruşturma ve doğrulanabilir kanıtlarla netleştirilmesi bekleniyor.