'Düşmanca Olmayan' Gemiler

İran, BM denizcilik ajansına Hürmüz Boğazı'nın ABD ve İsrail ile bağlantılı olmayan "düşmanca olmayan" gemilere açık olduğunu bildirdi. Bu gelişme, küresel enerji akışlarını ciddi şekilde aksatan devam eden ABD-İsrail çatışmasının ardından bölgedeki gerginliğin arttığı bir dönemde yaşandı.

İran Dışişleri Bakanlığı, Tahran'ın "saldırgan taraflara ve saldırganlık eylemlerine katılanlara ait veya onlarla bağlantılı gemilerin geçişini engellediğini" söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan bildiride, "Saldırgan taraflara, yani ABD ve Siyonist rejime ve bu saldırganlığa katılan diğer taraflara ait gemiler, ekipmanlar ve her türlü kapasite, normal ve düşmanca olmayan geçiş olarak nitelendirilemez ve yetkili İran makamlarının kararları ve tedbirleri doğrultusunda, çatışmalardan doğan yasal çerçeveye uygun olarak ele alınacaktır" denildi.

İran Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, "İran'a karşı saldırgan operasyonlara katılmayan veya işbirliği yapmayan ve ilan edilen güvenlik kurallarına ve önlemlerine uyan, düşmanca olmayan gemiler, yetkili İran makamlarıyla koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişten yararlanabilirler" denildi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditlerine rağmen, Tahran'ın su yolu üzerindeki nüfuzundan vazgeçme niyetinde olduğuna dair hiçbir işaret yok.

Ancak Tahran, "Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi'ndeki deniz güvenliği ve emniyetiyle ilgili her türlü düzenleme, girişim veya mekanizmanın, İran İslam Cumhuriyeti'nin hak ve çıkarlarına tam saygı gösterilerek, yetkili İran makamlarıyla koordinasyon içinde ve saldırganlık ve düşmanlık durumundan kaynaklanan gerçekler dikkate alınarak gerçekleştirilmesi gerektiğini" açıkça belirtiyor.

İran'ın, "saldırganların ve destekçilerinin Hürmüz Boğazı'nı İran'a karşı saldırgan hedeflerini ilerletmek için kullanmamalarını sağlamak amacıyla bir dizi önlem aldığını" belirten açıklamada, bu su yolunda ve çevresindeki bölgede meydana gelebilecek herhangi bir aksama, güvensizlik veya artan tehlikenin sorumluluğunun doğrudan ABD ve İsrail'e ait olduğu eklendi.

Bu aksama, küresel piyasalarda önemli endişelere yol açarak arz kıtlığına ve enerji fiyatlarında dalgalanmalara katkıda bulundu. İran'ın son tutumu, sıkı denetim altında ve çatışmayla bağlantılı açık istisnalarla birlikte, güzergahın şartlı olarak yeniden açılmasına işaret ediyor.

Hindistan'ın Cenevre'deki BM ve diğer uluslararası kuruluşlardaki Daimi Temsilcisi Arindam Bagchi, "Seyir özgürlüğü ve enerji ve malların kesintisiz akışı küresel ekonomik istikrar için hayati önem taşımaktadır" dedi.

Büyükelçi ayrıca, bölgede çalışan ve güvenlikleri ve refahları "öncelik olmaya devam eden" Hint vatandaşlarının durumuna da dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne (IMO) göre, Körfez'de yaklaşık 2.000 gemi ve 20.000 denizci mahsur kalmış durumda.

IMO'nun Hürmüz Boğazı acil durum platformu, 1-24 Mart tarihleri ​​arasında gemilere yönelik 18 saldırı olduğunu gösteriyor.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından üç haftadan fazla bir süre sonra Körfez ülkelerini etkileyen "kaosu" anlattı.

Aynı zamanda, tehdit ortamı da tırmanıyor. ABD istihbarat değerlendirmeleri, Boğaz içinde İran deniz mayınlarının varlığını gösteriyor ve bu da denizcilik operasyonları için kalıcı ve büyük ölçüde görünmez bir risk oluşturuyor. Diplomatik sinyaller potansiyel bir gerilim azaltmayı işaret etse de, su yolundan geçen gemiler için fiziksel risk hala çok yüksek.

“ABD istihbarat değerlendirmeleri, İran'ın su yoluna, hem sabit hem de tespit edilmekten kaçınmak ve geçen gemileri hedef almak üzere tasarlanmış yapışkanlı cihazlar da dahil olmak üzere çok sayıda deniz mayını yerleştirdiğini gösteriyor. Bu sistemler, doğrudan temas olmadan aktivasyona izin veren manyetik ve akustik tetikleyicilere dayanıyor ve ticari gemiler için riski önemli ölçüde artırıyor,” diye uyardı Denizcilik Yapay Zekası™ şirketi Windward.

Bu, gemilerin sadece jeopolitik kısıtlamalarla değil, aynı zamanda önemli geçiş yollarında yerleşik potansiyel kinetik tehlikelerle de karşı karşıya kaldığı zaten kısıtlı bir işletme ortamına kalıcı bir su altı tehdit katmanı ekliyor.

ABD Başkanı Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'na mayın döşemiş olması durumunda ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını tırmandırmakla tehdit etti.

Trump, Truth Social'daki bir paylaşımında bu tehdidi dile getirdi, ancak ABD'nin böyle bir faaliyete dair kanıtı olmadığını da belirtti.

Trump, “İran Hürmüz Boğazı'na herhangi bir mayın döşediyse ve bununla ilgili hiçbir raporumuz yoksa, bunların DERHAL kaldırılmasını istiyoruz!” diye yazdı.

“Eğer herhangi bir nedenle mayın döşenmişse ve bunlar derhal kaldırılmazsa, İran için askeri sonuçlar daha önce hiç görülmemiş bir seviyede olacaktır. Öte yandan, yerleştirilmiş olabilecek mayınları kaldırırlarsa, bu doğru yönde atılmış dev bir adım olacaktır!” dedi.