Hürmüz’de Gerilim Tırmanıyor: İran’dan Kapatma Kararı

İran, Hürmüz Boğazı’nın ABD tarafından kontrol edilmesine yönelik söylemlere tepki gösterirken, bölgedeki ticari gemi trafiği saldırılar ve güvenlik riskleri nedeniyle tarihi ölçekte geriledi.

Hürmüz Boğazı çevresinde deniz güvenliğine ilişkin gerilim tırmanıyor. Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC), 14 Ağustos Cuma akşamı Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan gemilerinden birinin saldırıya uğradığını açıkladı. Olayda can kaybı veya yaralanma yaşanmazken, durumun kontrol altına alındığı bildirildi.

Söz konusu saldırı, bir haftadan kısa süre içerisinde ADNOC bağlantılı gemilere yönelik üçüncü olay oldu. Şirket, 13 Ağustos akşamında da iki gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş sırasında saldırıya uğradığını doğrulamıştı.

İran: “Boğaz İran’ın kontrolünde”

İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda geri adım atmayacağının sinyalini verdi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, boğazın “İran’ın komutası altında” kapatılıp açılacağını belirterek, ABD’nin yenilgi gerçeğini kabul etmemesi halinde ablukanın sürdürüleceğini ifade etti.

Açıklama, Hürmüz Boğazı’nın bölgesel çatışmanın önemli stratejik unsurlarından biri olmaya devam ettiğini ortaya koydu.

Trump’tan Hürmüz Boğazı için ABD toprağı çıkışı

ABD Başkanı Donald Trump ise Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı. Trump, İran’ın yenilgiye uğratılmasının ardından Hürmüz Boğazı’nı “ABD toprağı” ilan edebileceğini söyledi.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceğini belirterek, Tahran üzerindeki askeri baskının sürdürülmesi gerektiğini savundu.

Körfez ülkelerinden İran’a tepki

Katar, Kuveyt ve Bahreyn, ADNOC bağlantılı iki tankere yönelik saldırıları kınadı.

Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün ve ticari gemilerin güvenli geçişinin korunması çağrısında bulundu. Katar, boğazın ekonomik veya siyasi baskı aracı olarak kullanılmasını reddederken, Kuveyt Birleşik Arap Emirlikleri ile dayanışma içinde olduğunu açıkladı.

Bahreyn ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni, ticari gemilerin güvenliğini sağlamak ve İran’ın saldırıları durdurmasını temin etmek için gerekli adımları atmaya çağırdı.

Gemi trafiği yüzde 90 azaldı

Bölgedeki güvenlik risklerinin deniz taşımacılığı üzerindeki etkisi de giderek belirginleşiyor.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi’ne (UKMTO) göre Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği, çatışma öncesindeki seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 90 oranında geriledi.

UKMTO ayrıca 6 Temmuz’dan bu yana Hürmüz Boğazı ve çevresinde 20 mermi/proje saldırısı bildirildiğini açıkladı. Bu olayların gemilerde köprüüstü, makine dairesi ve gövde yapılarında hasara yol açtığı belirtildi.

Güney Umman rotasının en yüksek riskli koridor olmaya devam ettiği, gemilerin bir bölümünün planlanan geçişlerini iptal ederek kuzey rotalarına yöneldiği bildirildi.

Deniz taşımacılığında risk büyüyor

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel enerji taşımacılığı açısından kritik bir risk oluşturuyor. Bölgedeki saldırılar, ticari gemilerin rota değişikliklerine gitmesine ve boğaz geçişlerinin ciddi biçimde azalmasına neden olurken, denizcilik şirketleri açısından güvenlik, sigorta ve operasyon maliyetlerinin daha da önem kazanmasına yol açıyor.

Gerilimin devam etmesi halinde Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin daha da azalması, başta petrol ve enerji taşımacılığı olmak üzere küresel deniz ticaretinde yeni operasyonel ve ekonomik baskılar yaratabilir.