Karadeniz’de Gerilim Tırmanıyor

Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar ve bölgesel güvenlik tartışmaları yeniden gündemde. Ukrayna, Odesa bölgesindeki bir limanda Liberya bayraklı sivil yük gemisinin Rus saldırısına uğradığını açıkladı. Saldırıda bir mürettebat hayatını kaybederken, üç kişi yaralandı. Moskova ise Karadeniz’in güvenliği konusunda tüm ülkelerle diyaloğa açık olduğunu bildirdi.

Ukrayna Deniz Limanları İdaresi (USPA), 3 Ekim Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Odesa bölgesindeki bir limanda bulunan Liberya bayraklı sivil yük gemisinin Rus güçlerinin saldırısına uğradığını duyurdu.

USPA'nın açıklamasına göre saldırıda gemide bulunan mürettebattan biri yaşamını yitirdi, üç kişi yaralandı. Gemideki 13 mürettebat ise güvenli bir bölgeye tahliye edildi.

Ukrayna makamları saldırının sivil deniz taşımacılığına yönelik olduğunu belirterek, Rusya'nın ticari gemilere yönelik saldırılarının devam ettiğini savundu.

Karadeniz’de güvenlik gündemi

Saldırı, Karadeniz’de güvenli deniz ulaşımı ve ticari koridorların geleceğine ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde gerçekleşti.

Karadeniz; tahıl ticareti, enerji sevkiyatı ve denizaltı altyapıları açısından bölge ülkeleri için stratejik önem taşıyor. Ukrayna ise limanlarına yönelik saldırıların, ülkenin ihracat faaliyetleri açısından kritik önem taşıyan deniz güzergâhını olumsuz etkilediğini belirtiyor.

Öte yandan Ukrayna, Rusya'nın Azak Denizi'ndeki deniz taşımacılığına ve Batılı yaptırımları aşmak amacıyla kullanıldığı öne sürülen "gölge filo" kapsamındaki petrol tankerlerine yönelik saldırılarını da artırmış durumda.

Moskova’dan Karadeniz güvenliği için diyalog mesajı

Rusya'dan ise Karadeniz'in güvenliğine ilişkin dikkat çeken bir açıklama geldi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova'nın Karadeniz'de güvenliğin sağlanması konusunda tüm ülkelerle diyaloğa açık olduğunu söyledi.

TASS'ın aktardığına göre Peskov, Hindistan, Mısır ve Türkiye dahil olmak üzere diğer ülkelerle ikili anlaşmaların gündemde olup olmadığı yönündeki soruya, Rusya'nın diyaloğa açık olduğunu ancak şu aşamada herhangi bir somut görüşme yürütülmediğini belirterek yanıt verdi.

Peskov ayrıca, Karadeniz güvenliği konusunda başka ülkelerden Rusya'ya iletilen öneriler bulunup bulunmadığı sorusunun 1 Ekim'de düzenlenen Valday Kulübü toplantısında gündeme geldiğini ve Putin'in konuya ilişkin değerlendirmede bulunduğunu ifade etti.

Zelenskiy ile Erdoğan Karadeniz güvenliğini görüştü

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de kısa süre önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede Karadeniz'in güvenliği ve deniz yoluyla ihracat koridorunun yeniden işler hale getirilmesi konularını ele aldı.

Zelenskiy, Ukrayna'nın gıda ihracatına dünyanın farklı bölgelerindeki ülkelerin ihtiyaç duyduğunu belirterek, deniz ticaret koridorunun yeniden tam kapasiteyle çalışması için çeşitli seçeneklerin gündemde olduğunu söyledi.

Ukrayna lideri, bunun gerçekleşmesi için Rusya'nın Ukrayna altyapısına yönelik saldırıları durdurması gerektiğini savundu. Zelenskiy ayrıca, Rusya'nın saldırıları sona erdirmesi halinde Ukrayna'nın da uzun menzilli karşılıklarını durdurabileceğini ifade etti.

Estonya’dan Rus ve Belarus tahılına transit yasağı

Karadeniz'deki gelişmelerin yanı sıra Avrupa'da da Rusya ve Belarus kaynaklı tahıl taşımacılığına yönelik yeni bir adım atıldı.

Estonya, Rusya ve Belarus tahılının kendi toprakları üzerinden transit geçişini yasakladı. Kararın, Rusya-Ukrayna savaşı ve Ukrayna limanlarına yönelik saldırılarla bağlantılı gelişmelerin ardından alındığı bildirildi.

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, Rusya'nın Ukrayna limanlarına saldırdığını ve Ukrayna'nın tahıl ihracatını engellediğini belirterek, Rusya'nın kendi tahılını taşımak için yeni güzergâhlar aradığını ifade etti.

Tsahkna, Estonya'nın Rus tahılı için transit güzergâh olmayacağını açıklarken, Letonya ve Litvanya ile birlikte Baltık limanlarının Rusya'nın transit taşımacılığında kullanılmaması için çalışma yürüttüklerini belirtti.

Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırılar, güvenli deniz taşımacılığı ve tahıl koridorunun geleceği konusundaki belirsizliği sürdürürken, Moskova'nın tüm ülkelerle diyaloğa açık olduğu yönündeki açıklaması bölgesel güvenlik gündemini yeniden hareketlendirdi.