Karadeniz’de Üçlü Güvenlik Mutabakatı

Türkiye, Bulgaristan ve Romanya, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik insansız hava aracı saldırılarını kınarken; deniz güvenliği, erken uyarı ve bilgi paylaşımında iş birliğini güçlendirme kararı aldı. Türkiye ise Montrö Sözleşmesi kapsamında savaş gemilerinin Türk Boğazları’ndan geçişine ilişkin mevcut uygulamanın sürdürüleceğini açıkladı.

Bulgaristan, Türkiye ve Romanya savunma bakanları, Karadeniz’de artan güvenlik risklerini değerlendirmek üzere Sofya’da üçlü toplantıda bir araya geldi. Görüşmelerde ticari gemilere yönelik drone saldırıları, deniz güvenliği, kritik altyapıların korunması ve bölgesel iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı.

Toplantının ardından üç ülke, Karadeniz’de ticari gemileri hedef alan saldırıları kınarken; bilgi paylaşımı, denizcilik durumsal farkındalığı ve erken uyarı kapasitesinin güçlendirilmesi konusunda mutabakata vardı.

Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, görüşmeler sonrasında yaptığı açıklamada, Karadeniz’in güvenlik ve istikrarının korunmasının Ankara açısından öncelikli olduğunu vurguladı. Güler, Türkiye’nin Karadeniz’deki en uzun kıyı şeridine sahip ülke olduğuna dikkat çekerek, alınacak kararların mevcut güvenlik koşulları dikkate alınarak gerilimi artırmayacak şekilde şekillendirilmesi gerektiğini belirtti.

Montrö uygulaması devam edecek

Toplantının öne çıkan başlıklarından biri Türk Boğazları’ndan savaş gemilerinin geçişi oldu.

Güler, Türkiye’nin savaşın başlamasından bu yana Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni titizlikle uyguladığını ve bu uygulamanın savaşın daha geniş bir bölgeye yayılmasının önlenmesine katkı sağladığını ifade etti.

Güler, mevcut koşullar devam ettiği sürece savaş gemilerinin Türk Boğazları’ndan geçişine ilişkin mevcut düzenlemelerin sürdürüleceğini açıkladı.

Karadeniz’de mayın temizleme iş birliği güçlendirilecek

Türkiye, Romanya ve Bulgaristan tarafından 2024 yılında oluşturulan Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea TG) da görüşmelerin önemli başlıklarından biri oldu.

Güler, üç ülkenin onayıyla diğer ülkelerin de girişime katkı sağlayabileceğini, ancak bunun Karadeniz’e gemi konuşlandırılmasını gerektirmediğini belirtti.

Güler ayrıca, sürüklenen mayınların yanı sıra kritik su altı altyapısının korunmasına odaklanılması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda, 7 Temmuz 2026’da NATO Zirvesi marjında mutabakat muhtırasına ilişkin değişikliğin imzalandığını hatırlattı.

Türkiye, Rusya ve Ukrayna ile temaslarını sürdürüyor

Güler, Karadeniz’de güvenliğin sağlanmasında diplomatik kanalların açık tutulmasının önemine de dikkat çekti.

Türkiye’nin Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğini yineleyen Güler, aynı zamanda Rusya ile iletişim kanallarının açık tutulmasının bölgesel krizlerin tırmanmasının önlenmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Ankara’nın hem Rusya hem de Ukrayna ile temaslarını sürdürdüğünü belirten Güler, ticari gemilerin çatışmaların dışında tutulması ve sivil deniz taşımacılığına yönelik saldırıların sona erdirilmesi çağrısında bulundu.

Türkiye’nin, deniz taşımacılığı rotalarının korunması ve Karadeniz’de seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınması amacıyla her iki tarafla da temas halinde olduğunu belirten Güler, ticari gemilerin çatışma bölgesinden uzak tutulması konusunda gerekli uyarıların yapıldığını söyledi.

Türk gemileri için tüm hukuki haklar saklı

Güler, Türk bayraklı ve Türk işletmeli gemilere yönelik saldırılar konusunda Türkiye’nin tüm hukuki haklarını saklı tuttuğunu da vurguladı.

Bakan, Rusya ve Ukrayna’ya ticari deniz taşımacılığını çatışmanın dışında tutmaları çağrısını yineledi.

Siyasi görüşmeler Bükreş’te, askeri toplantılar Ankara’da

Sofya’daki toplantıda üçlü mekanizmanın siyasi ve askeri düzeylerde sürdürülmesi konusunda da anlaşmaya varıldı.

Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, bir sonraki siyasi düzeydeki toplantının Bükreş’te, askeri uzmanların katılacağı görüşmelerin ise Ankara’da gerçekleştirileceğini açıkladı.

Romanya Savunma Bakanı Ștefan-Radu Oprea ise Rusya-Ukrayna savaşının Romanya açısından oluşturduğu güvenlik risklerine dikkat çekti. Oprea, NATO desteğiyle gözetleme, erken uyarı ve drone savunma kapasitesinin güçlendirilmesinin önemini vurgularken, Romanya’nın münhasır ekonomik bölgesindeki kritik altyapının korunması gerektiğini belirtti.

Üç ülke, Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri girişimi kapsamında iş birliğinin sürdürülmesinin; mayınların tespit edilmesi ve etkisiz hale getirilmesi, deniz ulaşımının güvenliği ve bölgesel deniz güvenliğinin güçlendirilmesi açısından önem taşıdığı konusunda da ortak görüş bildirdi.