A.S.P.
İstanbul
13 Temmuz, 2024, Cumartesi
  • DOLAR
    32.30
  • EURO
    35.15
  • ALTIN
    2406.9
  • BIST
    10401.67
  • BTC
    67490.92$
İLANIMIZ-1

Özbekistan Aral gölünü çanlardımaya çalışıyor

KARAS REKLAM
Aral Gölü, Sovyet döneminde sulama sistemlerinin kötü kullanımı ve iklim değişikliği nedeniyle sadece on yıllar içinde yok oldu.

Aral Gölü'nün yok olması, dünyanın insan eliyle yapılan en kötü çevre felaketlerinden biri. Özbekistan, uluslararası ortaklarla birlikte, bu sıkıntılı bölgeyi rehabilite etmek için bir dizi girişimde bulunuyor.

Zinovy Novitsky, 2018 yılında Özbekistan Cumhurbaşkanı tarafından Aral Gölü'nün kurumuş dibine bir orman dikmek için başlatılan geniş çaplı bir devlet programının küratörü. Halihazırda 1 milyon 730 hektarlık bir alan tuza ve kuraklığa dayanıklı çeşitli bitkilerle kaplandı. Amaç, bölgenin çevresini iyileştirmek.

Novitsky, "Bitkiler kökleriyle toprağı tutarak, tuz ve kumu zeminde tutar. Bu bitkiler oksijen yayar ve karbondioksiti emer. Olumlu bir etkisi de bu." şeklinde konuşuyor. 

Her yıl kum fırtınaları, Aral Gölü'nün kurumuş zemininden havaya 100 milyon tondan fazla toz ve toksik tuz saçıyor. Projenin kilit bitkisi siyah saksaul, doğal bir kalkan işlevi görüyor.

Novitsky, "Saksaul mekanik bir engel görevi görüyor. Bir saksaul bir ton toksik kum ve tuz tutabilir. Eğer o olmasaydı, tüm bunlar havaya yükselir ve uzun mesafelere taşınırdı." diyor. 

Aral Gölü, Sovyet döneminde sulama sistemlerinin kötü kullanımı ve iklim değişikliği nedeniyle sadece on yıllar içinde yok oldu. Bu, yerel iklimi ve bölgedeki yaşamın tüm yönlerini önemli ölçüde etkiledi.

Aral Gölü, bir zamanlar balıkçılık endüstrisi için bir merkezdi ancak yarım yüzyıl içinde gölün sadece yüzde 10'u kaldı ve su çekilmeye devam ediyor.

Bir zamanlar dünyanın en büyük 4. gölü olan Aral Gölü'nde bol miktarda çeşitli balık türleri bulunurdu. Şimdi geriye kalanlar Ölü Deniz ile karşılaştırılıyor.

Batı Aral kıyısında tuz konsantrasyonu o kadar yüksek ki artık hiç balık kalmadı.

Şu anda suyun sınırı, bir zamanlar liman kenti olan Moynak'a 150 km uzaklıkta.

Bölgenin rehabilite edilmesini amaçlayan projelerden biri de Aral Gölü'ndeki "Bahçem" projesi.

Çeşitli ağaçlara sahip olan yeşil vaha, Moynak'a arabayla sadece birkaç dakika uzaklıkta. Herkes internet üzerinden buraya dikilmek üzere bir ağaç satın alabilir. Proje çeşitli uluslararası kuruluşlar tarafından destekleniyor. Hedef, 1 milyon ağaç dikmek.

Monyak bölgesine Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın 1.6 milyon dolarlık projesi kapsamında 3 meteoroloji istasyonu inşa edilecek. Ajans, bölgede yenilikçi teknolojilerin denenmesi için Özbekistan ve uluslararası bilim insanlarıyla yakın iş birliği içinde çalışıyor.

2018 yılında Birleşmiş Milletler Aral Gölü Güven Fonu oluşturuldu. Bu girişim Özbekistan tarafından başlatıldı. Şimdiye kadar 16 milyon dolar toplandı. En büyük bağışçıları Özbekistan ve Avrupa Birliği. Amaç, Aral Gölü bölgesi için çabaları ortak bir stratejide birleştirmek.

Fon, tarımda su tasarrufu sağlayan yenilikçi teknolojiler sunarak yerel savunmasız durumdaki vatandaşları destekliyor. Bu hidroponik sistem Ayjan Boribayeva’nın tüm yıl boyunca evinde koyunları için bitki yetiştirmesine ve su tasarrufu yapmasına izin veriyor.

Aral Gölü bölgesine destek olmak için bulunan çözümler, hiç şüphesiz, tüm dünyanın iklim değişikliğiyle bağlantılı önemli sorunlarla başa çıkmasına yardımcı olabilir.

Videolar için YouTube kanalımıza abone olmayı unutmayın!


  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ALKIŞ
  • 0
    KOMİK
  • 0
    İNANILMAZ
  • 0
    ÜZGÜN
  • 0
    KIZGIN

Yorum Yazın

E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar ile işaretlenmişdir.

Başka haber bulunmuyor!