Paylarını Geri Kazanıyor

Denizcilik alanında yapay zeka teknolojisi geliştiren Windward şirketinin ön verilerine göre, Avrupa şirketlerine ait tankerler Aralık ayında Rus petrolünün %29'unu taşıdı. Bu durum, Batı hükümetlerinin Kremlin'in Ukrayna'daki savaşını finanse eden ihracatları daha fazla hedef almasıyla yaptırımların uygulanmasının giderek karmaşıklaştığını gösteriyor.

Bu pay, Kasım ayından bu yana keskin bir şekilde toparlandı; o dönemde AB tonajının yalnızca %17'si ham petrol, rafine ürünler ve akaryakıt ihraç ediliyordu ve bu oran, petrol fiyat tavanının getirilmesinden yaklaşık üç yıl sonra kaydedilen en düşük seviyelerden biriydi.

Aralık ayındaki toparlanma, İngiltere ve ABD'nin Ekim ayında ülkenin en büyük iki petrol üreticisine yaptırım uygulamasının ardından Rusya'nın deniz yoluyla lojistik ve petrol pazarlama ağlarını nasıl hızla yeniden yapılandırdığını gösteriyor.

G7 ülkeleri ve Avustralya şu anda, Rus petrol sevkiyatlarından giderek azalan bir payı elinde tutmasına olanak tanıyan petrol fiyat tavanı rejimini fi fiilen sona erdirecek tam bir denizcilik hizmetleri yasağını değerlendiriyor.

Windward'a göre, Rusya'nın Urals ham petrolünün AB gemilerine yüklenmesinin dörtte üçü Kasım ayının son 10 gününde gerçekleşti.

Aralık ayına kadar Rus ham petrolünün üçte ikisi yaptırım uygulanan gemilerle, %16'sı ise AB'ye ait tankerlerle taşındı. 2025 yılının son ayında tüm ham petrol, akaryakıt ve rafine ürünlerin %45'i yaptırım uygulanan gemilerle taşındı.

Kasım ayında, AB'ye ait petrol tonajı ham petrol sevkiyatlarının %9'unu ve toplam petrol hacminin %17'sini oluşturdu.

AB ve İngiltere'nin karanlık filo tankerlerine yönelik kara listelerini genişletmesiyle, yaptırım uygulanan gemilerle yapılan sevkiyatların payı 2025 yılı boyunca artarak toplamda 550'yi aştı.

Dördüncü çeyrekte yapılan ek gölge filo atamaları, Ekim ve Kasım aylarında geçici aksamalara yol açtı.

Windward'ın 30 Aralık itibarıyla Kasım ve Aralık aylarında Rusya'dan petrol yükleyen tankerleri takip etmesi, Rusya'nın en büyük iki petrol üreticisine yaptırım uygulanmasının ardından Umman ve Mısır açıklarında faaliyet gösteren gemilere ham petrol transferinde bir artış olduğunu gösteriyor. Windward'a göre, bu "temiz" veya yaptırım uygulanmamış tonaj daha sonra Çin ve Hindistan'daki limanlara yük teslim ederken, diğer hacimler denizde veya yüzer depolarda kaldı.

Üç yıl önce uygulamaya konulan G7 petrol fiyat tavanı kapsamında, Batılı gemi sahipleri, kiracılar, sigortacılar, tüccarlar ve bankaların, tavan fiyatın üzerinde üçüncü ülkelere satılan kargolara hizmet vermesi yasaklanmıştır. Bu politika, küresel petrol akışını korurken Rusya'nın gelirlerini azaltmayı amaçlamıştır.

Ancak 2025 yılının son aylarında, G7 hükümetleri arasında Rus petrol ihracatını tamamen kısıtlama ve engelleme yönünde önemli bir politika değişikliği ortaya çıktı.