ABD-Çin Denizcilik Geriliminde 2 Ay Daha Ateşkes

ABD ile Çin arasında denizcilik, lojistik ve gemi inşa sektörlerini doğrudan ilgilendiren liman ücretleri geriliminde geçici uzlaşma süresi uzatıldı. İki ülke, birbirlerinin bağlantılı gemilerine yönelik özel liman ücretleri ve ticari yaptırım tedbirlerini 9-10 Ocak 2027’ye kadar askıya alma kararı aldı. Taraflar, bu süreçte denizcilik ve tedarik zincirlerine ilişkin anlaşmazlıkları müzakere yoluyla çözmeyi hedefliyor.

Karşılıklı liman ücretlerinde erteleme kararı

ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminde deniz taşımacılığı sektörünü yakından ilgilendiren yeni bir gelişme yaşandı. Pekin yönetimi, ABD bağlantılı gemilere uygulanan özel liman ücretlerinin tahsilatını ve denizcilik ile gemi inşa sektörlerine yönelik soruşturmasını 10 Ocak 2027’ye kadar askıya aldığını duyurdu.

Çin Ulaştırma Bakanlığı tarafından 9 Kasım 2026 tarihinde yapılan açıklamada, kararın Çin Devlet Konseyi tarafından onaylandığı ve iki ülke arasında gerçekleştirilen sekizinci ekonomik ve ticari istişare turunda varılan sonuçların uygulanması amacıyla alındığı belirtildi.

Askıya alma kararı, ABD gemilerinden özel liman ücretlerinin tahsil edilmemesini ve Çin'in denizcilik, gemi inşa sanayileri ile bunlara bağlı tedarik zincirlerine ilişkin soruşturmasının geçici olarak durdurulmasını kapsıyor.

ABD de Section 301 tedbirlerini durdurdu

Washington yönetimi de Çin'in kararına paralel olarak, Çin'in denizcilik, lojistik ve gemi inşa sektörlerini hedef alan Section 301 kapsamındaki tedbirlerin askıya alınma süresini iki ay uzattı.

ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi (USTR), daha önce kamuoyunun görüşüne açtığı uzatma önerisiyle ilgili değerlendirmelerin ardından, tedbirlerin 9 Kasım 2026 itibarıyla yeniden ertelendiğini açıkladı.

Yeni düzenlemeye göre askıya alma süreci, ABD Doğu Saati ile 9 Ocak 2027 günü saat 23.59’a kadar devam edecek. Bu süre boyunca deniz taşımacılığı hizmetlerine ilişkin özel ücretler ve söz konusu tedbirler kapsamında öngörülen gümrük vergileri tahsil edilmeyecek.

USTR'nin kamuoyu istişaresi kapsamında yaklaşık 60 farklı görüş aldığı bildirildi. Görüş bildiren tarafların bir bölümü, askıya alma süresinin uzatılmasını destekledi. Özellikle liman ücretlerinin yeniden yürürlüğe girmesinin navlun maliyetlerini artırabileceği, ticari operasyonlarda aksamalara yol açabileceği ve küresel deniz taşımacılığını olumsuz etkileyebileceği vurgulandı.

Bazı katılımcılar ise Çin ile devam eden müzakerelere zaman kazandırılması amacıyla uygulamanın ertelenmesini önerdi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yapılan değerlendirmeler sonucunda 17 Nisan 2025 tarihinde başlatılan ve daha sonra değiştirilen tedbirlerin iki ay daha askıya alınmasına karar verdi.

Denizcilik ve lojistik sektörü için geçici rahatlama

Karşılıklı erteleme kararı, ABD ve Çin bağlantılı gemilerin liman ücretleri nedeniyle karşılaşabileceği ek maliyetleri kısa vadede önlemiş oldu.

Böylece daha önce kasım ayında yeniden yürürlüğe girmesi beklenen liman ücretleri uygulaması ocak ayına ertelendi. Askıya alma süresince tarafların birbirlerinin deniz taşımacılığı hizmetlerine yönelik söz konusu mali yükümlülükleri tahsil edilmeyecek.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'in de Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile ABD-Çin ekonomik ve ticari ilişkileri üzerine görüştüğü bildirildi.

ABD Hazine Bakanlığı, görüşmelerde tarafların doğrudan ve açık iletişimin sürdürülmesinin önemini teyit ettiğini açıkladı.

Xi, Putin ve Trump arasında üçlü zirve gündemde

ABD ve Çin arasındaki ekonomik temasların yanı sıra, uluslararası siyaseti yakından ilgilendiren üçlü liderler zirvesi hazırlıkları da gündeme geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Pekin'in Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump arasında düzenlenmesi planlanan olası bir toplantı konusunda ilgili taraflarla iletişim halinde olduğunu açıkladı.

Basına yansıyan bilgilere göre Pekin, Moskova ve Washington yönetimleri, üç liderin Shenzhen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısı kapsamında bir araya gelmesi için temas yürütüyor.

Gerçekleşmesi halinde bu buluşma, dünyanın üç büyük gücünün liderlerini aynı masada bir araya getirecek. Ukrayna ve İran'daki savaşlar, nükleer meseleler ve uluslararası güvenlik başlıklarının görüşmelerin gündeminde yer alabileceği değerlendiriliyor.

Gözler ocak ayındaki müzakerelerde

ABD ile Çin'in liman ücretleri ve denizcilik sektörüne yönelik tedbirleri geçici olarak askıya alması, küresel deniz taşımacılığı açısından önemli bir rahatlama sağladı. Ancak karar, iki ülke arasındaki ticari anlaşmazlıkların tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyor.

Önümüzdeki iki aylık süreçte yürütülecek müzakereler, liman ücretlerinin geleceği, gemi inşa sektöründeki rekabet ve küresel denizcilik tedarik zincirlerinin işleyişi açısından belirleyici olacak.