Hürmüz’de Mayın Krizi: İki Tanker Alev Aldı

Hürmüz Boğazı ve çevresinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığı bildirildi. ABD kuvvetleri ise İran’a yönelik deniz ablukasını ihlal ettiği gerekçesiyle Umman Körfezi’nde bir genel kargo gemisini hedef aldı. Bölgedeki deniz trafiğinde gerilim tırmanıyor.

Hürmüz Boğazı ve çevresinde deniz güvenliğini tehdit eden yeni gelişmeler yaşandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri (IRGCN), pazar günü erken saatlerde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını açıkladı. Tankerlerden birinin stratejik su yolunun doğusunda, diğerinin ise doğrudan Hürmüz Boğazı içerisinde bulunduğu belirtildi.

İran tarafı, söz konusu gemilerin boğazdan yetkisiz bir güzergâh üzerinden geçmeye çalıştığını ileri sürdü. Ancak tankerlerin isimleri, bayrak devletleri, işletmecileri ve mürettebatlarının durumuna ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı. Patlamaların gemilerde yol açtığı hasarın boyutu da henüz açıklanmadı. Devrim Muhafızları, ABD ordusuyla iş birliği yapan ve İran'ın belirlediği kurallara aykırı şekilde yetkisiz bölgeye giren gemilerin deniz mayınlarına çarpacağı uyarısında bulundu.

Bölgede gerilimi artıran bir diğer gelişme ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) Umman Körfezi'ndeki askeri müdahalesi oldu. CENTCOM, 7 Kasım'da St. Kitts ve Nevis bayraklı bir genel kargo gemisinin, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını defalarca ihlal etmeye çalıştığı gerekçesiyle etkisiz hale getirildiğini duyurdu. Açıklamaya göre ABD'ye ait bir askeri uçak, geminin kıç bölümüne hassas güdümlü mühimmatla ateş açtı. Müdahale öncesinde mürettebata hedef alınacak bölümleri terk etmeleri talimatı verildiği ve böylece can kaybının önlenmesinin amaçlandığı bildirildi. CENTCOM, geminin İran'daki bir liman ziyaretinin ardından bölgeden ayrılmaya çalıştığını öne sürdü.

CENTCOM'un açıkladığı verilere göre ABD kuvvetleri, temmuz ayından bu yana talimatlara uyan 147 ticari geminin rotasını değiştirdi. ABD askeri makamları, talimatlara uymadığı belirtilen beş geminin ise durdurulduğunu açıkladı. CENTCOM ayrıca daha önce İran Devrim Muhafızları'nın milyarlarca dolarlık gölge petrol ticaretine dahil olduğunu iddia ettiği 10 İran ticari petrol tankerinin imha edildiğini ileri sürdü.

ABD'den İran ticaretine yeni operasyon

Washington yönetimi, deniz ablukasının yanı sıra İran'ın ticaret ağlarını hedef alan yeni bir yapılanmayı da devreye soktu. CENTCOM, İran'ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden gelişmiş silah sistemleri, çift kullanımlı teknolojiler, yaptırım kapsamındaki malzemeler ve gelir akışını engellemeyi amaçlayan Task Force Iron Gate adlı görev gücünün kurulduğunu açıkladı.

Florida'nın Tampa kentinde konuşlandırılan yaklaşık 20 sivil ve askeri personelden oluşan görev gücünün, denizdeki ABD ablukasını da destekleyeceği belirtildi. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, yeni yapılanmanın İran'ın ticari ve askeri tedarik ağlarını sınırlandırma çabalarının bir parçası olduğunu ifade etti.

ABD askeri makamları, deniz ablukası sayesinde İran'ın son aylarda 25 milyar dolardan fazla ham petrol ihracatının engellendiğini iddia etti. ABD Başkanı Donald Trump da Task Force Iron Gate operasyonunun yürürlükte olduğunu açıklayarak, deniz ablukasıyla birlikte İran'ın ülkeye giriş ve çıkış yapan ticaretinin büyük ölçüde durdurulduğunu öne sürdü.