Draco Üyelik Rozeti kimlere aitti

Draco Üyelik Rozeti kimlere aitti..

Yazan: Osman Öndeş

Draco Üyelik Rozeti; Çap: 25 mm.Ege Müzayede’nin 3 Ocak 2026 günkü müzayedesinde 17.000 TL.’ye satılmıştır.

Ocak 2026 tarihinde yapılan Ege Müzayede kataloğunda yeralan Draco Medal acı bir gerçeği yansıtır.

25 cm. çapındaki Draco Üyelik Rozeti aslında İstanbul’daki Gemi Sahipleri Birliği (Odası) üyelerine verilen bir (Badge) rozettir. Oda, Türkiye Cumhuriyeti öncesinde Türk gemi şirketleri (Acenteleri) olmadığı için 1902 yılında "İstanbul Yabancı Gemi Şirketleri Odası" olarak kurulmuştur.

Draco Badge uluslar arası müzeyede kayıtlarında “Badge of the Chamber of Shipowners Association of Constantinople” tanıtımı ile verilmekte ve “Çok nadir bulunmaktadır” kaydı yeralmaktadır.

1902 yılına kadar gelirsek, o tarihlerde Türk armatörlük şirketleri (Gemi acenteleri) olmadığından dolayı yabancı denizcilik firmaları temsilcileri(Acenteleri)tarafından,1902 yılında İstanbul (Constantinopolis) Deniz Armatörleri Birliği kurulmuştur ve Draco Medal(Rozeti) bu birlik üyelerine verilmekte idi. (Draco Medal-Ottoman Empire (Turkey): Badge of the Chamber of Ship Owners Association of Constantinopolis - Istanbul. The Chamber was established in 1902 as: Foreign Shipping Companies Istanbul Chamber of Shipping (The Chamber was established in 1902 as: Foreign Shipping Companies Istanbul Chamber of Shipping…), since there were no Turkish shipping companies at the time. Diameter: 25mm. Sultan Mehmed V Reshad era. pre WW1 1914 - 1918. Draco Medals).

Burada belirtilen cemiyetin tüm üyelerinin vapur donatanları ve gemi acentelerinden oluştuğuna dikkat edilmelidir. “Draco” nun tanımı astronomiye dayanmaktadır ve denizcilere yol gösteren “Küçük Ayı ve Büyük Ayı” takım yıldızlarının tamamı olarak tanımlanmaktadır. 

 “Chambre Maritime Des Compagnies de Navigation Etrangeres-Constantinople” başlıklı ilk tüzüğü 1902 tarihlidir. Deniz taşımacılığında isim yapmış, düzenli sefer yapan filo sahibi armatörlerin Galata’da bulunan acentelerinden 28’i bir araya gelerek 11 maddelik bir tüzük hazırlamış ve 6 Kasım 1902 tarihinde “Chambre Maritime des Compagnies de Navigation Etrangeres Constantinople” adını verdikleri bir dernek kurmuşlarıdr. Türkçe adıyla “Ecnebi Seyr-i Sefain Kumpanyaları Dersaadet Bahriye Odası Nizamnamesi” ilk 3 maddesi şöyleydi: 

Madde 1- Dersaadette bir Ecnebi Seyr-i Sefain Kumpanyaları Bahriye Odası kurulmuştur. Madde 2- Bahriye Odası Şark’da Seyr-i Sefain Kumpanyalarını alâkadar edebilecek mesâil-i tedkik(Meseleleri inceleme) ve takibi ve bu hususta makamat-ı Resmiye nezdinde teşebbüsat icrası ve kendisine müracaat olduğu takdirde kumpanyalar veya kumpanyalar ile tüccar arasında doğabilecek anlaşmazlıkların halline sureti dostane aracılık etmek maksadıyla tesis edilmiştir. 

Madde 3- İstanbul Limanına uğrayan Ecnebi Sefain Kumpanyaları mümessilleri Bahriye Odası’na izafeten kayda geçirilebilirler. Kayıt keyfiyetlerini komite tahtı karara alır.

Başkan - Charles Déchaud 

• Başkan Yardımcısı - M. Barboro 

• Başkan Yardımcısı - M.Petcheneff 

• Genel Sekreter – Jacqes A.Seymery 

• Sayman - Alfred C. Silley 

• Üyeler;Bogdan De Jucovich,A.C. Sfezzo, D.A. Mango, Spas.Antonoff,

Timothée Reboul ,Theo N.Curmissi 

İstanbul’da 1911 yılında kayıtlı olan birkısım vapur donatanı ve gemi acentesinin ve sahiplerinin tamamı yabancılardan oluşuyordu ve şöyle idi; 

-Victor Algrenti, Sirkeci Yeni Han’da. 

-Donizetti Brazzafolli (Lloyd Triestino), Mumhane Cad., Galata’da. 

-Albert Cabaud (Theo N. Curmasi’den sonra) White Star, White Star Dominion & Co. Ltd., Hovagimyan Han (Bir zamanlar Sönmez Denizcilik Han), Rıhtım Caddesi, Karaköy’de. 

-Luca Dabcovich, Dabcovich & Co., Eski Lloyd Han, Galata’da.

-John Albert Galani, Merkez Rıhtım Han, Galata’da

-Intercontinantale Co. Ltd., Seyr-i Sefain Han, Galata’da. 

-Edward La Fontaine, La Fontaine & Sons, Alalemci Han, Galata’da. 

-Nahum & Gormezano, Büyük Kınacıyan Han No. 41, Galata’da. 

-Laurent Reboul, Galata’da.

-The Turkish American Shipping & Trading Co., Hayri Araboğlu & Co, Galata’da Arabyan Han.   

-C. Vuccino & G. Vuccino, Vuccino C & G, Cité Français, Galata Rıhtım Caddesinde. 

Cemiyetin Yönetim Kurulu Üyeleri şunlardır: D. Cernogorcevitch, Agent Principal de la Compagnie Russe de Navigation à Vapeur et de Commerce,Le Chevalier Fonzi, A.Schmidt, G.Schrimpf, A.Silley Bey, L.Feuillet Agent de la Société Italienne des Sevices Maritimes, Agent Gènéral de la Deutsche Levant Linie, Agent Gènéral de la Compagnie Frenssinet et Cie. Agent Principal de la Khedivial Mail Line, Genel Sekreter; Compagnie des Messageries Maritimes genel müfettişi C.Dechaud ve Venise de la Société Italienne des Services Maritimes Genel Müdürü E.C. Barboro idi. 

Vapur Donatanları ve acentelerini temsil eden “Chambre Maritime des Compagnie de Navigation Etranger Cemiyeti” nnvanı konusundaki yazı İstanbul Mıntıkası Ticaret Müdüriyeti tarafından 296 No.’lu ve 14 Mart 1927 tarihli tezkeresiyle Cemiyet’e tebliğ edildi. 

28 Haziran 1938 tarihinde 3512 sayılı Cemiyetler Kanunu çıkarıldı. Bu kanuna göre, yabancı isim altında faaliyet gösteren tüm cemiyetlere, Türkçe isim kullanma zorunluluğu getirildi. Konuyla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı resmi bir yazı ile Cemiyete durumu resmen bildirdi. 

“Ecnebi Seyr-i Sefain Şirketleri ve Armatörleri Cemiyeti” adının kullanılmasına yönelik karar alınması için üyelerini, 20 Nisan 1939 tarihinde Cemiyetin adının değiştirilmesi ve Cemiyet ana nizamnamesinin yeniden düzenlenmesi konularında Olağanüstü Genel Kurul yapılması kararı aldı. 20 Nisan 1939 günü yapılan Olağanüstü Genel Kurul’da Cemiyetin yeni ünvanı “Ecnebi Seyr-i Sefain Şirketleri ve Armatörleri Cemiyeti” olarak ittifakla kabul edildi.

3512 Sayılı Cemiyetler Kanunu’nun geçici maddesinin (a) fıkrası gereğince düzenlenen ve adı geçen kanunun hükümlerine uygun yeni ana tüzüğün maddeleri birer birer okunup mevcut üyeler tarafından ittifakla kabul edildi. İşbu yeni ana nizamnamenin vilayetçe tasdik ve tescili için lâzım gelen işlemlerin idare heyeti tarafından yapılmasına karar verildi. 

1939 yılında yapılan Olağanüstü Genel Kurul’da alınan iki maddelik kararla kabul edilen yeni isim değişikliği ile ilgili Tüzük yeniden hazırlanarak, vilayet tarafından onay ve tescilden sonra Cemiyet, yeni isimle görevini sürdürdü. Bu Cemiyet üçüncü kez isim ve tüzük değişikliğini 1968 yılında gerçekleştirdi. Bu değişikliğin sebebi, İçişleri Bakanlığı tarafından 1968 yılında gönderilen resmi bir talimat yazısıdır. Bakanlığın bu talimatında, “Belirlenen tarihten itibaren cemiyetlerin, yabancı sözcükle ifade edilemeyeceği” bildiriliyordu. Bu sebeple cemiyetin birinci kelimesi olan “Ecnebi” sözünün kaldırılması istendi. Bu talimat üzerine toplanan İdare Heyeti, cemiyetin adının “Vapur Donatanları ve Acenteleri Cemiyeti” olarak değiştirilmesi için 4 Nisan 1968 tarihinde Genel Kurul yapılması kararı aldı. 4 Nisan 1968 günü yapılan Genel Kurul’da Cemiyetin Türkçe adının “Vapur Donatanları ve Acenteleri Cemiyeti” olarak değiştirildi. İngilizce adı, “Maritime Chamber of Shipowners and Agents olarak” yer aldı. 

14 Maddelik yeni tüzük Türkçe ve İngilizce olarak basıldı. “Yoktuk,Yokun,Yok” demiştim. Yok oluşu isimlerle görmek isterseniz  Rafael Cervati’nin “(Indicateur Ottoman, Indicateur Oriental, Annuaire Oriental, Şark Ticaret Yıllığı) - 1880 -1938” yıllıklarına bakınız. Örnek olarak Galata, Çinili Rıhtım Han’daki “Chambre Maritime Des Compagnie De Navigation Etrangeres” başkanı ve üyeleri kimlerdi bu yıllıktaki okuyabilirsiniz.

Şöylece yazarsam; Başkan: E.Labussiére, Başkan Yardımcısı; Fonzi Cruciani ve Walter Seager, Denetçi/Muhasip: P.Lambros ve Üyeler: Doros,D.Mango,Laurent Reboul, E,V.Rizzo, N.Micailoff, Genel Sekreter: L.Fauiller yazılıdır.

Hatırlayınız ki, “Chambre Maritime Des Comnpagnie De Navigation Etrangeres”  İstanbul’da 1902 yılında kurulmuş vapur donatanlar ve acenteleri birliğinin adıdır ve başkanı dahil tüm üyeleri yabancılardan oluşmaktadır.

Türkiye’de en eski bir maziye sahip olan deniz ticaret erbabı kuruluşu olan Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği, üyelerine kurucular tarafından gelenek haline getirilmiş üyelik rozetini günümüz anlayışına göre tasarlayarak bu geleneği sürdürmelidirler derim.

                                              ****