Yabancılar için Deniz Ticaret Odası Genel Sekreteri ve Şeful Agentiel Romane Vapur Acentesi -ALEXANDRU SEYMERY-

Chambre Maritime des Compagnies de Navigation Étrangères 
Constantinople –Yabancılar için Deniz Ticaret Odası Genel Sekreteri  
ve Şeful Agentiel Romane Vapur Acentesi 
Alexandru Seymery
Yazan:Osman Öndeş 

Siyah beyaz fotoğrafından  aktarılmış renkli kalem tablosu ile hakkında bilgi ilettiğim  Alexandru Seymery’nin  kısa yaşam öyküsünü özellikle Vapur  Donatanları ve Acenteleri  Derneği arşivi  ve bir de tarih meraklısı okurlar için bu çalışmayı yaptım.
Lloyd's Register, Ticaret rehberleri, Annuaire Oriental Yıllıkları/ Galata-Pera adres ve ticaret rehberleri ile Fransız ve İngiliz arşiv kayıtlarından izleyerek önemli bir düzeltme yapabildiğimi belirtmeliyim; 1902'de kurulan Chambre Maritime des Compagnies de Navigation Étrangères Constantinople'un ilk yönetim kurulunda: Alexnadru Seymery — Genel Sekreter — Service Maritime Roumain acentesi olarak kayıtlıdır. Bunu doğrudan Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği'nin tarihçesi de doğrulamaktadır. Daha da önemlisi, 1895 tarihli Romanya Monitorul Oficial gazetesinde İstanbul'daki Romanya Denizcilik Servisi'nin genel acentesi I. Al. Seymery olarak geçiyor. Aynı ilanda Köstence'daki genel acente D. W. F. Newman, İstanbul'daki ise I. Al. Seymery olarak belirtilmiş. Bu nedenle “I. Al. Seymery / A. Seymery - Service Maritime Roumain - Constantinople” bilgisi ortaya çıkmaktadır.Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği arşivinde mevcut olan ve benim Vapur Donatanları ve Acenteleri Tarihi başlıklı eserimde yayınladığım 1906 tarihli fotoğrafta adının J.Seymiri olarak yazılmış olması bence bir okuma yanılma olarak ortaya çıkmaktadır.
1895  yılında “I. Al. Seymery” — İstanbul’da 'da Service Maritime Roumain genel acentesi idi. 6 Kasım  1902’de  Chambre Maritime'in Genel Sekreteri ve aynı zamanda Service Maritime Roumain acentesi olarak temsil edildi.
Service Maritime Roumain - I. Al. Seymery - Seymery/Seymiri ailesi 
- J. Seymiri - Timoleon Seymiri bağlantısı
Özellikle 1880 -1910 İstanbul ticaret rehberlerinde (Annuaire Oriental / Indicateur Constantinopolitain), Lloyd's Register ve Romanya'nın resmî denizcilik kayıtlarında “Seymery” ve “Seymiri” adlarını taramak, kişinin tam adını, adresini, mesleğini ve aile bağlantısını ortaya çıkarabilir düşüncesiyle  “I. Al. Seymery -1895'te Constantinople'daki Romanya Denizcilik Servisi'nin resmî genel acentesi” konusunda da araştırma yaptım.
İsmin aslı değil, okunduğu şekli kayda geçtiğinden  kayıtlarda hata yapılmıştır.  Zira  kayıtlarda J. Seymiri / I. Seymiri biçiminde geçiyor.
Çok daha eski bir belge
27 Ağustos 1896 tarihli Romanya gazetesi Epoca'da İstanbul'daki Romanya Seyrüsefer Acentesi anlatılırken:“d-nul Seymery, şeful Agenţiei Române”yani yaklaşık olarak:
“Romanya Acentesi'nin şefi Bay Seymery” ifadesi bulunuyor. Bu çok önemli, çünkü artık Seymery'nin İstanbul'daki varlığının 1902'den değil, en azından 1896'dan beri mevcut olduğunu belgeleyebiliyoruz.
1896 tarihli Romanya gazetesi  Seymery'nin yalnızca Chambre Maritime'a seçilmiş bir kişi olmadığını, 1896'da İstanbul'daki Romanya denizcilik teşkilatının başında bulunan profesyonel bir denizcilik temsilcisi olduğunu gösteriyor. 

23 Ağustos 1895 tarihli Monitorul Oficial al României, İstanbul'daki Romanya Denizcilik Servisi'nin genel acentesini açıkça:“I. Al. Seymery la Constantinopol” şeklinde belirtmek suretiyle bu kaydımı doğrulamaktadır. Buradaki “Al.” bir isim kısaltmasıdır; fakat mevcut belgede açılımı verilmemiştir. Dahası, aynı kayıt I. Al. Seymery'nin Constantinople'daki genel acente olduğunu açıkça ortaya koymakta. 
Çok değerli bir başka bulgu
1896 tarihli Epoca gazetesinde de “Seymery, şeful Agenției Române” ifadesi geçiyor; yani “Romanya Acentesi'nin şefi Seymery”. Bu, 1895'teki I. Al. Seymery ile 1896'daki Seymery'nin aynı görev zincirinde bulunduğunu güçlendiriyor. “J. Seymiri” değil, asıl adının “Seymery Alexandru” ortaya çıkmakta. 1906 tarihli Buletinul Societății Politehnice yayınında “D-l Seymery Alexandru, actual agent principal…” olarak yazılı oluşu düzeltme imkanı vermiştir.

Yine Romanya’da yayınlanmakta olan  Epoca Gazetesi’nin 27 Ağustos 1896 tarihli nushasında  “Şeful Agenției Române” kaydı da aynı kişiyi doğruluyor. Gazete, İstanbul'da Romanya acentesinin başında bulunan kişiyi:“d-nul Seymery, şeful Agenției Române” yani “Seymery Bey, Romanya Acentesi'nin şefi” olarak veriyor. 
Pek kimseleri ilgilendirmese de ben çalışmalarımda Osmanlı son yüzyılındaki vapur acentelerinin İstanbul’da  evinin hangi semtte olduğunu da tespite önem vermişimdir. Nitekim, İngiliz levantenlerin evleri Moda ve İstinye’de,  Fransız levantenler Moda, Bahariye Saint Joseph Lise’si karşısındaki sokaklarda, çok azının Kadıköy Çarşısı Haci Bekir Şekercisi’nin olduğu sokak çevresinde olduğunu saptamışımdır. Romen  (Eflak/Boğdan) asıllı olarak saptanan “Alexandru Seymery” ailesi hangi adreste oturuyordu, eşi,çocukları kimlerdi gibi bu konuda yaptığım araştırma,bazı yüksek lisans tezleri ve İstanbul Tarihi bazlı eserlere dayalı olarak; Pera/Beyoğlu,Tophane, Pangaltı/Tatavla gibi semtlerde  yoğunlaştıklarını göstermekte. Ayrıca Fenerli Rum ailelerle çok yakın oldukları  ve Fener, Balat, Kumkapı, Arnavutköy, Tarabya, Yeniköy, Büyükdere gibi semtleri tercih ettikleri işaret edilmekte.
Buna karşın hemen tüm vapur acentesinin  adresleri Galata’daki hanlarda idi. “Agent de la Service Maritime Roumain”- “NAVROM (Compania de Navigatie Fluviala Romana” nın tanıdığım acentesi Kayhan Berkin idi. Kara Mustafa Paşa Sokağı’ndan Tophane’ye yaklaşırken Frank Han’ın en üst katında olan acentesi ile  kendi toplumundan  uzakta kalarak acentelik yapardı. Bu han günümüzde çok şık bir oteldir.
Frank Han’da alt kat komşusu Alex Dabcovich idi. O da rahmetli olmuştur. Kayhan Berkin’in evi Moda’da Moda Deniz Kulübü’ne inen Hüseyin Bey Sokağın köşesinde idi. Bir zamanlar çok yakın aile dostlarımızdandı. Fakat zamanla aile birliği bozulmuş ve eşinden ayrı bir ömür ile ardından hastalanmış ve hayata veda etmiştir. 
1912’de  NAVROM’un Türkiye acentesi;Q.M. Müller, Agent des Services Maritimes Roumains ve 1928’de . Romanya Vapurları kumpanyası, Monsieur Folé, Galata Merkez Rıhtım Han., Beyoğlu, Tel: 2034.  görülmektedir.
                                                         ***